Bowel cancer rates rising among young adults အူမၾကီးကင္ဆာ အသက္မၾကီးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္လာ

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၂၀ ေမ ၂၀၁၉   ကေန႔ထြက္တဲ့ ေဆးသုေတသနသတင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၅၀ ေအာက္ေတြမွာ အူမၾကီးကင္ဆာပိုျဖစ္လာတယ္လို႔ ဥေရာပေလ့လာမႈ ႏွစ္ခုကေတြ႔ရွိလာပါတယ္။ စုစုေပါင္း အေရအတြက္အရေတာ့ ပိုမ်ားတာမဟုတ္ပါ။ အသက္ ၂၀ ကေန ၂၉ ႏွစ္ၾကာအရြယ္ေတြမွာျဖစ္တာ သိသိသာသာ တိုးလာတယ္။ အဝလြန္ျခင္းနဲ႔ အစားအေသာက္ကို အျပစ္ဖို႔ပါတယ္။   အရင္က လူတသိန္းမွာ အသက္ငယ္သူေတြက ၀႕၈ ေယာက္ကေန ၂႕၃ ေယာက္သာေတြ႔ခဲ့တယ္။ ၂၀၀၄ ကေန ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ေတြအတြင္း ၇႕၉% တိုးလာတာေတြ႔လာရတယ္။   ၁၉၉၅ ကေန ၂၀၁၄ အတြင္းလုပ္တဲ့ေလ့လာမႈအရ အူမၾကီးကင္ဆာျဖစ္ႏႈန္း၁႕၈% နဲ႔ အစာေဟာင္းအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ႏႈန္း ၁႕၄% တိုးလာတယ္။ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ေတြမွာေတာ့ ၁႕၂% နည္းတယ္။ …

Roseola ႏွင္းဆီနီအဖ်ားေရာဂါ

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၉ ေမ ၂၀၁၉   ဆရာရွင့္ Roseola က ျမန္မာလို ဘာပါလဲ။ ကေလးငယ္ေတြမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳးလို႔သိထားပါတယ္။   ျမန္မာလိုအေခၚမသိပါ။ တေနရာ တမ်ိဳးေခၚၾကတယ္။ Roseola ကို Sixth disease လို႔လည္းေခၚတယ္။ Exanthema subitum လို႔လည္းေခၚတယ္။ Roseola infantum လို႔လည္းေခၚတယ္။ ကေလးေတြမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကေနျဖစ္ေစတယ္။ Human herpesvirus (HHV) type 6 နဲ႔ type 7 ပိုးေတြျဖစ္တယ္။ Herpes simplex viruses (HSV) ေရယံုပိုးနဲ႔ အုပ္စုတူျဖစ္တယ္။   ကေလး ၆ လကေန ၂ ႏွစ္မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ကူးစက္တယ္။ ေရာဂါရွိကေလး ႏွာေခ်၊ …

မကူးစက္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား၏ ျမစ္ဖ်ား

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၈ ေမ ၂၀၁၉ တုိင္းရင္းေဆးပညာနဲ႔ ေရာဂါေတြကို ခြဲျခားပိုင္းျဖတ္တဲ့အခါမွာ အပူနာနဲ႔ အေအးနာ (သီတနဲ႔ ဥဏွ) လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒီလိုပဲ အေနာက္တုိင္းေဆးပညာမွာလည္း ကူးစက္နဲ႔ မကူးစက္ (Communicable and Non communicable) ဆိုၿပီး ရိွပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ တီဘီ၊ ငွက္ဖ်ား၊ ဝမ္းေရာဂါတို႔လို ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြက ေခါင္းေထာင္ေနၾကၿပီး ကမၻာတလႊား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာေလေလ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳတို႔လို မကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြ က ပိုဆိုးလာေလလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုရင္ ေနထိုင္စားေသာက္မႈပံုစံ (Life Style) ေတြ ေျပာင္းလဲလာလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘာေတြက ဘာေၾကာင့္ ဘယ္လိုျဖစ္သလဲဆိုတဲ့ ေရာဂါကြင္းဆက္ေတြ ကို ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္။ ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလထုတ္၊ မကူးစက္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန၊ …

ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၾကမယ္

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၈ ေမ ၂၀၁၉   ႏွစ္ဘီလ်ံအကုန္အက်ခံအသံုးျပဳၿပီး ျပည္သူလူထုမ်ားက ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခဲ႔လို႔ ၿမိ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာ ေကာ္မတီတြင္ ဒုၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ဦးစိုးလြင္ ႏွင္႔ ေကာ္မတီဝင္မ်ားျဖစ္ေသာ ေကာ္မတီဝင္(၇) ဦးဝင္းျမင္႔သန္း၊ ေကာ္မတီဝင္(၈) ဦးသူရေအာင္၊ ေကာ္မတီဝင္(၉) ဦးစိန္အုန္း၊ ေကာ္မတီဝင္(၁၀) ေဒၚနန္႔စုေရႊစင္၊ ေကာ္မတီဝင္(၁၁) ဦးမင္းဟန္တို႕အား ျပည္သူလူထုတို႔၏ ဆႏၵမဲမ်ားျဖင္႔ မိဘျပည္သူလူထုမ်ားစြာႏွင္႔ ျမိဳ႕ေတာ္ႀကီး စိမ္းလန္းသာယာ စိုေျပလာေစရန္ ရည္ရြက္ခ်က္မ်ားျဖင္႔ ေနရာအသီးသီး တာဝန္အသီးသီးကို ေပးအပ္ကာ စင္ေတာ္ေပၚသို႔ တင္ေခၚလာခဲ႔ၾကၿပီးျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ေပးခဲ႔ၿပီးျဖစ္ေသာ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္သာယာ ဥကၠ႒မ်ား အဖြဲ႔ဝင္(၁) (၂) ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ားစြာတို႔ကိုလည္း ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက်ျဖင္႔ ျပည္သူအမ်ားတို႔၏ မဲဆႏၵမ်ားစြာတို႔ျဖင္႔ မိဘျပည္သူ လူထုအမ်ားက တာဝန္ေက်ပြန္စြာျဖင္႔ ႏိုင္ငံေတာ္တာဝန္မ်ားကို ၎တို႔ ပုခံုးေပၚသို႔ လႊဲေျပာင္းကာ ေပးအပ္ခဲ႔ၾကၿပီးျဖစ္ပါတယ္။   ဒီမွာ …

Coffee and Health ေကာ္ဖီ နဲ႔ က်န္းမာေရး

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၈ ေမ ၂၀၁၉   မဂၤလာပါ ဆရာ႐ွင့္။ ကြၽန္မက ခုေလာေလာဆယ္ ႕႕႕႕႕ မွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္။ အသက္က ၃၃ ႏွစ္ပါ။ ကြၽန္မက မနက္တိုင္း ေကာ္ဖီေသာက္ပါတယ္ဆရာ။ အစာအိမ္ကိုထိခိုက္ႏိုင္ပါသလား။ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ မေသာက္ေတာ့ပါဘူး။   ေကာ္ဖီဟာ ေသာက္စရာထဲမွာေတာ့ ေပၚျပဴလာအျဖစ္ဆံုးပါ။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈ဝ မွာစိုက္တယ္။ ကမာၻ႔ကုန္သြယ္ေရးမွာ ေရနံျပီးရင္ ဒုတိယလိုက္တယ္။ ၁၉၉၉ က အေမရိကမွာ လူေပါင္း (၁ဝ၈) သန္းေသာက္ၾကျပီး၊ တႏွစ္မွာ ၉႕၂ ဘီလီယန္ ေဒၚလာသံုးခဲ့တယ္။ ပ်မ္းမွ်တေန႔မွာ ၃႕၁ ခြက္ေသာက္တယ္။ ေယာက္်ားေတြက နည္းနည္းပိုေသာက္တယ္။ ေကာ္ဖီ အမ်ားဆံုးေသာက္တာက (စကင္ဒီေနးဗီးယား) တိုင္းျပည္ေတြျဖစ္တယ္။   တကမာၻလံုးခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ (ေကာ္ဖီ-ခ်ိန္း) ဆိုတဲ့ ေကာ္ဖီသံၾကိဳးကြင္းဆက္ …

Health and Coal Mining ေက်ာက္မီးေသြးမိုင္းနဲ႔ က်န္းမာေရး

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၇ ေမ ၂၀၁၉   ေက်ာက္မီးေသြးမိုင္းကေန (CH4) မီသိန္းဓါတ္ေငြ႔ထြက္တယ္။ ကမာၻ႔ ဖန္လံုအိမ္သက္ေရာက္မႈအားလံုးရဲ႕ ၁၈% ဟာ အဲဒီမီသိန္းဓါတ္ေငြ႔ကေနျဖစ္ေစတယ္။ (CO2) ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္က ၅ဝ% ပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးမိုင္း ေပါက္ကြဲမႈကေနထြက္တဲ့ (CO) ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္က မိုင္းအလုပ္သမားေတြကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။   မိုင္းလုပ္ငန္းကေနထြက္တဲ့ Coal dust and coal particles ေက်ာက္မီးေသြးမံႈနဲ႔ အခဲေသးေသးေလးေတြနဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ရာကေနထြက္တဲ့ Soot ေတြကေန ဆိုးဝါးလွတဲ့အသက္ရွဴလမ္းေရာဂါေတြရေစႏိုင္တယ္။   နာတာရွည္ေက်ာက္မီးေသြးမံႈေတြဝင္လို႔ Black lung disease အဆုပ္မည္းေရာဂါေခၚ Pneumoconiosis အဆုပ္ေရာဂါ ရေစႏိုင္တယ္။ အဲဒီေရာဂါေၾကာင့္ ျပီးခဲ့တဲ့ ၁ဝ ႏွစ္အတြင္း လူေပါင္း ၁ဝဝဝဝ ေသခဲ့ျပီးျဖစ္တယ္။   သဘာဝဝန္းက်င္ပ်က္စီးမႈေၾကာင့္လည္းလူေနမႈဘဝနဲ႔ ေတာေနသတၲဝါေတြကို …

အင္းေလးမွာ ထြက္တဲ့ေန

၁၆ ေမ ၂၀၁၉   မနက္ေဝလီေဝလင္းအခ်ိန္။ ပတ္ဝန္းက်င္ကေတာ႔ ျငိမ္သက္တိတ္ဆိတ္လိုု႔။ ကိုုယ္႔ေရွ႔မွာေတာ႔ ကန္ေရျပင္က်ယ္။ ၾကာပန္း၊ ၾကာရြက္ေတြက ေရျပင္ေပၚမွာ ေနရာယူထားလိုု႔ေပါ႔။   ကန္ေရျပင္ကိုုၾကည္႔ေငးရင္း ေလကိုု တအားရႈိက္သြင္းလိုုက္၊ ျပန္ထုုတ္လိုုက္ ထပ္ခါထပ္ခါ လုုပ္ေနမိ။   အခ်ိန္ကား မနက္ ၅ နာရီထိုုးဖိုု႔ ၅ မိနစ္အလိုု။ Inle Princess Resort ကေလွဆိပ္မွာပါ။   ဒီေနရာမွာ၊ ဒီမနက္လာစုုၾကဖိုု႔၊ မေန႔ညကတည္းကၾကိဳတင္ခ်ိန္းဆိုုထားၾကတာပါ။   ေဟာ.. ခဏေနေတာ႔ …. တစ္ေယာက္ျပီး တစ္ေယာက္ စုုရပ္ကိုုေရာက္လာၾကတာ ၾကိဳတင္စာရင္းေပးထားတာထက္ တစ္ေယာက္ေတာင္ပိုုေနလိုု႔။ အားလံုုးေပါင္း ၁၀ ေယာက္။   စက္ေလွေမာင္းပိုု႔မယ္႔ ဝန္ထမ္း ၂ ေယာက္ကလည္း ေလွေတြကိုုထုုတ္၊ ထိုုင္ခုုံေတြ ေနရာခ်ျပီးလိုု႔ေနျပီ။ …