ေဖ့ဘြတ္ခ္ေပၚမွာ စာေရးရင္ ၁၀၀၀ က်ပ္၊ ပုံတင္ရင္ ၂၀၀၀ က်ပ္ ကုန္က်မယ္ ဆိုတဲ့သတင္းအမွား

Fake-

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၂၆ ေမ ၂၀၂၀

ေဖ့ဘြတ္ခ္ေပၚမွာ စာေရးရင္ ၁၀၀၀ က်ပ္၊ ဓာတ္ပုံတင္ရင္ ၂၀၀၀ က်ပ္ က်သင့္မယ္ဆိုၿပီး သတင္းအမွားတစ္ခု ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။

သတင္းအမွားပ်ံ႕ႏွံ႔မႈအေၾကာင္းအရင္းဆန္းစစ္ခ်က္

ဒီသတင္းအမွားကို nayarthit.com ဆိုတဲ့ သတင္းမီဒီယာအေယာင္ေဆာင္ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တစ္ခုကေနတင္ထား တာပါ။ ဟုတ္တယ္ vs မဟုတ္ဘူးရဲ႕  အခ်က္အလက္စစ္ေဆးသူေတြရဲ႕ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ေတြအရ  ဒီသတင္း အမွားကို ယုံၾကည္ၿပီး Share ျပဳလုပ္သူ ၈၀၀ ေက်ာ္အထိရွိတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အခ်က္အလက္စစ္ေဆးၾကည့္ဖို႔ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဘာလို႔သတင္းအမွားလို႔ေျပာရတာလဲဆိုရင္

ဒီသတင္းကို ေဖ့ဘြတ္ခ္ရဲ႕ တရားဝင္ သတင္းထုတ္ျပန္တဲ့ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္ျဖစ္တဲ့ facebook news room မွာ လည္း ေဖာ္ျပထားတာမရွိပါဘူး။ Facebook ကုမၸဏီဟာ သူတို႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုတဲ့ သတင္းမွန္သမွ်ကို ဒီ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္ကေနတဆင့္ ေၾကညာေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီသတင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထုတ္ ျပန္ထားတာမရွိပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ Facebook platform ေပၚမွာရွိေနတဲ့ ေဖ့ဘြတ္ခ္ရဲ႕  Blue mark Page  facebook app မွာလည္း မေဖာ္ျပထားပါဘူး။

ေဖ့ဘြတ္ခ္ စီအီးအို မာ့ခ္ဇူကာဘက္ရဲ႕ ေဖ့ဘြတ္ခ္အေကာင့္မွာလည္း ဒီလို ပိုက္ဆံေပးၿပီး ေဖ့ဘြတ္ခ္ သုံးရမယ္ဆိုတဲ့ သတင္း ကို မေရးထားပါဘူး။ထူးျခားခ်က္အေနနဲ႔  အေသးစားလုပ္ငန္းေတြအတြက္ ဒီလို Covid 19 ကာလမွာ ေဈးေရာင္းခ်ႏိုင္ေအာင္လို႔ Facebook Shop ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ကို ဖြင့္လွစ္လိုက္ၿပီဆိုၿပီးေၾကညာထားတဲ့ သတင္းကိုသာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီ အစီအစဥ္ဟာလည္း အခမဲ့ သာလွ်င္ျဖစ္ပါတယ္။

ဟုတ္တယ္ vs မဟုတ္ဘူးက အခ်က္အလက္စစ္ေဆးသူေတြရဲ႕ ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ခ်က္အရ ဒီသတင္း အမွားကို ရဲေဇာ္ ဆိုတဲ့ ေဖ့ဘြတ္ခ္ သုံးစြဲသူတစ္ဦးက စတင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး သေရာ္ေလွာင္ေျပာင္ ေရးသား ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေရာ္ေလွာင္ေျပာင္ထားတဲ့သတင္းကို သတင္းမီဒီယာအေယာင္ေဆာင္ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္ေတြနဲ႔ ေဖ့ဘြတ္ခ္သုံးစြဲသူေတြက ကူးယူေဖာ္ျပၾကရာကတဆင့္ သတင္းမွား ပ်ံ႕ႏွံ႔လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အထက္ပါအခ်က္အလက္စစ္ေဆးမႈေတြေၾကာင့္ ေဖ့ဘြတ္ခ္မွာ စာေရးရင္ ၁၀၀၀က်ပ္၊ဓာတ္ပုံတင္ရင္ ၂၀၀၀က်ပ္ ေပးရမယ္ဆိုတာဟာ သတင္းအမွားပဲျဖစ္ပါတယ္။

အခုလိုမ်ိဳးကပ္ေရာဂါအေျခအေနမွာ လူမႈမီဒီယာေပၚမွာ သတင္းအမွားေတြက နည္းမ်ိဳးစုံနဲ႔ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတဲ့အတြက္ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈမရွိတဲ့ သတင္းမီဒီယာအေယာင္ေဆာင္ ဝဘ္ဆိုက္ဒ္/ စာမ်က္ႏွာေတြက တင္တဲ့ သတင္းေတြကိုမယုံၾကည္ဖို႔လိုအပ္ၿပီး အစိုးရရဲ႕တရားဝင္သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြနဲ႔ သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္းစဥ္အတိုင္း ေဆာင္႐ြက္ၿပီး တာဝန္ယူမႈတာဝန္ခံမႈရွိတဲ့သတင္းဌာနေတြရဲ႕ သတင္းေတြကိုပဲ ယုံၾကည္သင့္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း သတင္းအတု၊ သတင္းအမွားေတြကို စီစစ္ေဖာ္ထုတ္ေနသည့္ ( ဟုတ္တယ္ Vs မဟုတ္ဘူး ) ဆိုသည့္ နည္းပညာအဖြဲ႕၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။

(ဟုတ္တယ္ Vs မဟုတ္ဘူး) Facebook စာမ်က္ႏွာမွ မူရင္းလင့္
https://www.realornotmm.info/2020/05/25/fact-check-fabricated-facebook-myanmar-content/
သတင္းေတြကို အမွား/အမွန္ခြဲျခားရခက္ေနတယ္ဆိုရင္ ဟုတ္တယ္ Vs မဟုတ္ဘူး Facebook page (https://web.facebook.com/realornot.mm/) ရဲ႕ Messenger bot ကို ကိုယ္စစ္ေဆးလိုတဲ့သတင္းရဲ႕ လင့္ခ္ ဒါမွမဟုတ္ Screenshot ကို ေပးပို႔ေမးျမန္းစိစစ္ခိုင္းလို႔ရေနပါၿပီ။

#Mawlamyine Daily
#Factcheck

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s