Dandruff ေဘာက္

Dandruff ေဘာက္

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၃၀ မတ္ ၂၀၁၉
 
ေဘာက္ေပ်ာက္ေအာင္ ဘယ္လုပ္ရမလဲ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔က (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကတယ္။ ျမန္မာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဆံပင္ေတြ ကြ်တ္ၾကတယ္။ ေဘာက္ေတြထၾကတယ္။ အဲဒါ ဘယ္လုိ ကာကြယ္ရမလဲ။ အၾကံေပးပါအုံး။
 
အဂၤလိပ္လို Dandruff ကို ျမန္မာလိုကလည္း “ေဘာက္” လို႔ တလံုးတည္း ေခၚေပမဲ့ ေဆးစာလိုၾက Pityriasis simplex capillitii ဆိုျပီး အရွည္ၾကီး ေခၚတယ္။ ဦးေရခြံက အေရျပားေတြ ေျခာက္ျပီး၊ ကြာထြက္လာတာကို ေျပာတာပါ။ အမွန္က အေရျပား (ဆဲလ္) ေတြ “အသစ္ျဖစ္-ၾကီးရင့္-ေသၾကတာ” ပံုမွန္ အနိစၥျဖစ္စဥ္တခုပါ။ အျမဲ အဲလိုကြာက်ေနတာကို မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ရလို႔သာပါ။ ပံုမွန္ထက္ ကဲျပီး အမ်ားၾကီး၊ ဆက္ဆက္ျပီး၊ အဖတ္လိုက္ ကြာက်လာမွ ေဘာက္လို႔ ေခၚၾကတယ္။ ပံုမွန္ဆိုရင္ ေခါင္းဦးေရက အေရျပားဟာ ၁ လေလာက္ေနမွ ကြာက်ေပမဲ့ ေဘာက္ရွိေနသူေတြမွာ ၂ ရက္ကေန ၇ ရက္ ဆိုတာနဲ႔ ကြာက်ေတာ့တာဘဲ။
 
ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းခံ ၃ ခုရွိတယ္။ အေရျပားအဆီ၊ အေရျပားေပၚက ပိုးမႊားေတြနဲ႔ ျဖစ္တတ္သူမို႔ျဖစ္တာ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္။ အရင္က နားလည္ခဲ့တာက Malassezi globosa (ဖန္းဂတ္စ္) တမ်ိဳးေၾကာင့္ပါ။ ဒီ (ဖန္းဂတ္စ္) ကေန အေရျပားထဲရွိတဲ့ Triglycerides အဆီကို ေျပာင္းလဲေစျပီး Oleic acid ဆိုတာ ထြက္လာေစတယ္။ ရာသီဥတု ျပင္းျပီး ေခြ်းထြက္မ်ားရင္လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ေခါင္းလိမ္းတဲ့-သံုးတဲ့ gel or hairspray တမယ္မယ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ ပူလြန္း၊ ေအးလြန္းရင္လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ေမးတဲ့သူက UAE က မဟုတ္လား။
 
မ်ားေသာအားျဖင့္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ ေကာင္းတာကို ေန႔တိုင္းသံုးတာနဲ႔ သက္သာ-ေပ်ာက္ပါတယ္။ ေဘာက္အတြက္ သပ္သပ္ထုတ္တဲ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ထဲမွာ Salicylic acid နဲ႔ Zinc pyrithione ၂ မ်ိဳး ပါတယ္။ Selenium sulfide နဲ႔ Ketoconazole ေတြကလဲ (ဖန္းဂတ္စ္) ကို ေသေစတယ္။ ေနာက္ဆံုးေဆး Ketoconazole ပါတာက ပိုထိေရာက္တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
 
Dandruff ေဘာက္ ေပ်ာက္ခ်င္သလား
ေပ်ာက္ခ်င္ေပမဲ့ မေပ်ာက္ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနသူေတြ မနည္းပါ။ ဆံပင္က Dandruff flakes အျဖဴဖတ္ေလးေတြဟာ တကယ္ေတာ့ ဦးေရခြံက (ဆဲလ္) အေသေတြသာ ျဖစ္တယ္။ ေဘာက္ ရွိေနသူေတြရဲ႕ ဦးေရခြံဟာ ေျခာက္ေနမယ္။ နီေနမယ္၊ ၾကမ္းတမ္းေနမယ္။ ယားမယ္။ ကုပ္ေလေလ ကြာက်ေလေလ ျဖစ္မယ္။
 
Hair Care ေဘာက္ေနသူဟာ ဆံပင္ညစ္ပတ္ေနလို႔ မဟုတ္ပါ။
ဒါေပမဲ့ သန္႔ေအာင္လို႔၊ လွေအာင္လုိ႔ သံုးတာေတြကေန ဆိုးေစႏိုင္တာ သတိထားပါ။ Hair coloring and styling products ဆံပင္ေအးေအာင္၊ စတိုင္က်ေအာင္ သံုးတာေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
 
Dandruff Can Show Up in Other Places ေဘာက္က ဆံပင္မွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားေနရာေတြမွာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
မ်က္ခံုးေမႊး၊ မ်က္ေတာင္ေမႊး၊ နားေမႊး၊ ဘယ္ေနရာက အေမႊးမွာမဆို ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲလိုျဖစ္သူေတြမွာ Seborrheic dermatitis မေပ်ာ့စား အေရျပားေရာဂါ ရွိေနႏိုင္တယ္။
 
Special shampoos အထူးေဖၚစပ္ထားတဲ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ေတြသံုးႏိုင္ပါတယ္။
– Ketoconazole
– Salicylic acid
– Selenium sulfide
– Tar
– Zinc pyrithione
 
Natural Dandruff Remedies သဘာဝေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ေတြလဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။
– Aloe ရွားေစာင္းလက္ပပ္၊
– Tea tree oil shampoo (5% tea tree oil shampoo) လက္ဖက္ဆီ၊
– Lemongrass shampoo (2% lemongrass shampoo) စပါးလင္၊
Smarter Shampooing စနစ္တက် ေခါင္းေလွ်ာ္နည္းကို လိုက္နာပါ။
အညႊန္းစာကို ေသျခာဖတ္ပါ။ လက္ဖ်ား အသားေနရာေတြကိုသံုးျပီး ညင္ညင္သာသာပြတ္ေပးပါ။ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကို ဆံပင္မွာ ၅ မိနစ္ၾကာ ေနပါေစ။ ျပီးမွ ေရေဆးျပစ္ပါ။ Dandruff shampoo ကို တပတ္မွာ ၁-၂ ၾကိမ္သာသံုးပါ။
 
Get Some Safe Sun ခံႏိုင္ေလာက္တဲ့ ေနေရာင္ထဲမွာ ခဏတျဖဳတ္ေနေပးပါ။
ေဘာက္ နဲ႔ Seborrheic dermatitis ကိုျဖစ္ေစတဲ့ မိႈပိုးက ေနေရာင္ကို မခံႏိုင္ဘူး။ ေနေလာင္တာ မခံရေအင္ေတာ့ SPF of 30 or higher ကိုသံုးပါ။
 
Time to See Your Doctor ဆရာဝန္ျပဘို႔လိုမဲ့ အေျခအေနကိုသိပါ။
Dandruff shampoo သံုးေနလို႔ ၾကာလာေပမဲ့ မေပ်ာက္ႏိုင္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ဦးေရခြံက နီျပီး ေရာင္ေနရင္၊ တျခားေနရာေတြမွာပါ အေရျပားေျခာက္ျပီး ကြာေနရင္လဲ ဆရာဝန္ျပပါ။ ေဆးလက္မွတ္နဲ႔သာ ဝယ္ရမဲ့ Dandruff shampoo ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္၊ Antifungal product (ဖန္းဂတ္စ္) ေဆး၊ Steroid cream )စတီရြိဳက္) ေဆး တခုခု လိုလိမ့္မယ္။
 
What Causes Dandruff? ဘယ္သူမွ ေဘာက္ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ အတိအက်မသိၾကပါ။
Fungus မိႈပိုးကိုလဲ ထင္ၾကတယ္။ Hair follicles ဆံပင္က Oil glands အဆီထြက္အိတ္ေလးေတြမွာ Sebum ဆိုတာေတြ မ်ားလာရင္ Yeast or Fungus မိႈေတြ ေပါက္ပြါးလာေစမယ္။ ဒီလိုကေန ေဘာက္ေတြ ျဖစ္လာမယ္လို႔ ယူဆတယ္။ ေရေသာက္နည္းတာ၊ ေလက ေျခာက္ေသြ႔ေနတာေတြကိုလဲ ထည့္စဥ္းစားႏိုင္တယ္။
 
Dandruff Triggers ဘယ္လိုအေျခအေနေတြမွာ ေဘာက္ျဖစ္ပါသလဲ။
ပူတဲ့၊ ေအးျပီးေျခာက္ေသြ႔တဲ့ ရာသီကာလေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားခ်ိန္၊ အားနည္းေနခ်ိန္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။
 
Conditions အေရျပားမွာ တျခားေရာဂါေတြရွိေနသလား။
Acne ဝက္ျခံ၊ Eczema ႏွင္းခူနာ၊ Psoriasis ႏွင္းကုစိုနာ၊ ေတြကေန အေရျပားက (ဆဲလ္) ေတြကို ေသေစတယ္။ Epilepsy အတက္ေရာဂါ၊ Parkinson’s disease (ပါကင္ဆြန္) ေရာဂါ၊ HIV ေရာဂါရွိေနသူေတြမွာလဲ အတူတူဘဲ။
 
Dandruff Impostors တျခားမွားႏိုင္တာေတြ
Head lice သန္းေတြက ဥအုခ်ရင္ ယားမယ္။ Ringworm ေပြးကလဲ ယားေစတယ္။ Fungus ဖန္းဂတ္စ္ မိႈကေနလဲ ယားေစတယ္။
 
ပုခက္ထဲသိပ္ရတဲ့ ကေလးေတြေခါင္းမွာ Seborrheic dermatitis အေရျပားနာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Cradle Cap ေခၚတယ္။ ဦးေရခြံ၊ မ်က္ခြံ၊ ႏွာေခါင္း၊ ေပါင္ျခံေတြမွာ ဝါညိဳညိဳ အဖတ္ေလးေတြျဖစ္မယ္။ ယားမယ္။ Mineral or Vegetable oil သဘာဝဆီ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ၁ဝ မိနစ္ၾကာလိမ္းေပးပါ။ Mild baby shampoo ကေလးသံုး ေခါင္ေလွ်ာ္ရည္ကိုသာ သံုးပါ။
 
Just Annoying ေဘာက္ရွိေနတာ စိတ္ပ်က္စရာေတာ့ ေကာင္းမယ္။
အႏၲရာယ္မေပးပါ။ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး လိုသူလို႔ထင္ရင္ မွားမယ္။ သူမ်ားကိုလဲ မကူးစက္ပါ။ ေဘာက္တမ်ိဳးတည္းကေန အတင္းကုပ္ရင္ေတာ့ ဆံပင္မကြ်တ္ေစပါ။
 
Dr. တင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s