Fever First Aid အဖ်ားရွိသူ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း

Fever First Aid အဖ်ားရွိသူ ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၂၃ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၉
 
၁။ ဆရာရွင့္းးးးးသားေလးက တစ္ႏွစ္ပါးးးးးအခုညျကီးအရမ္းဖ်ားျပီးအန္ေနပါတယ္းးးးးအရင္ကေဆးခန္းကေပးထားတဲ႕ napa ဆိုတဲ႕ေဆးကို ည၇နာရီေလာက္ကတိုက္ထားပါတယ္းးးအဖ်ားမက်ဘူးးအန္ေနပါတယ္းးးးးေဆးခန္းကလည္းမနက္၆ နာရီေလာက္မွသြားလို႕ရမဲ႕အေနအထားမို႕ပါးးးအခုေလာေလာဆယ္သက္သာေအာင္ဘာလုပ္ေပးလို႕ရပါသလဲးးးးေက်းဇူးျပဴျပီးေျဖျကားေပးပါးးးး
 
စာရိုက္တာ အပိုေတြ အလိုေတြ သတ္ပံုမွားေတြပါတိုင္း ဖတ္ရသူမွာ အခ်ိန္ပိုေတြ ကုန္ေစတယ္။ တကို မလိုအပ္ပဲ တစ္လုပ္တာေတြ အကုန္ျပင္ရတယ္။ ပ နဲ႔ ဖမွာ လိုအပ္တဲ့ ရရစ္မပါတာေတြ လိုက္ျပင္ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္စည္းကမ္းကို သေဘာမက်သူေတြက တျခားဆရာဝန္ေတြကို ေမးႏိုင္ၾကပါတယ္။
 
၂။ သမီးေလးက အသက္ ၂လခဲြ ရပါၿပီ။ အခု သမီးေလး ဖ်ားေနတာ တပတ္ရွိၿပီ။ ေဆးခန္းျပတာလဲ ဆရာဝန္ ၃ ေယာက္ရွိၿပီ မသက္သာဘူးဆရာ။ ဆရာဝန္က ပုံမွန္ ဖ်ားတာတဲ့ မစိုးရိမ္ရဘူးတဲ့။ သမီးေလး တစ္ေနကုန္ မဖ်ားဘူး တေန႔မွာ တႀကိမ္ ႏွစ္ႀကိမ္ အဖ်ားတက္တာ ၁၀၂၊ ၁၀၃ ထိတက္တယ္ဆရာ။ ဆရာဝန္က ေဆးေပးတယ္။ ပုံမွန္တိုက္တယ္။ သမီးေလးကို အဖ်ားက ပံုမွန္ပဲ မသက္သာဘူး။ ေသြးလြန္တုတ္ေကြး စစ္တယ္ ေဆးခန္းက မရွိဘူးတဲ့။ ေဆး႐ုံတင္ဖို႔ လိုလားေမးေတာ့ မလိုဘူးတဲ့ အခုေခတ္ကေလးေတြက အဖ်ားၾကမ္းတယ္တဲ့။ သမီးေလးအတြက္ စိုးရိမ္လို႔ပါ ဆရာ။ ဘာဆက္လုပ္ရင္ ေကာင္းမလဲ ဆရာ။
 
၃။ ဆရာရွင့္ သမီးရဲ႕သမီးငယ္ေလး ၄ ႏွစ္ခြဲပါ။ ညညဆို ၁၂ ေနာက္ပိုင္းေလာက္ ကိုယ္ပူေငြ႕ေငြ႕ေလး ဖ်ားပါတယ္။ ျဖစ္တာ ဒီညနဲ႔ဆို ၄ ရက္ရွိပါျပီ။ မနက္မိုးလင္းရင္ ပံုမွန္ကိုယ္ပူခ်ိနိျပန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ အစားသိပ္မစားဘူး။ အတင္းေကၽြးရင္ စားပါတယ္။ ကစားလည္းမပ်က္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ကေလးက စားရင္းကို ပိန္လာပါတယ္ဆရာ။
 
အဖ်ားဆိုတာလည္း ေရာဂါမဟုတ္ပါ။ လကၡဏာသာျဖစ္တယ္။ ဖ်ားရျခင္းအေၾကာင္း ေရာဂါရွိမယ္။ ရာသီဥတု ပူလြန္းျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္း၊ ဗက္တီးရီးယား သို႔မဟုတ္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ျခင္း၊ ေနပူထဲ အၾကာႀကီးေနျခင္း၊ အလာဂ်ီ ေခၚ တခုခုနဲ႔မတည့္ျခင္းေၾကာင့္ ဖ်ားႏိုင္တယ္။
 
အဖ်ားလကၡဏာမ်ား
မ်က္ႏွာနီျမန္းလာမယ္။ အစားပ်က္မယ္။ ပ်ဳိ႕-အန္ခ်င္မယ္။ ေခါင္း-ကိုယ္-လက္ ကိုက္ခဲမယ္။ ဝမ္းပ်က္ႏိုင္တယ္။ စိတ္ ဂေရာင္ေျခာက္ျခား ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ တက္ႏိုင္တယ္။
 
အပူခ်ိန္တိုင္းပါ။
• 37 C or 98.6 F = ပံုမွန္ကိုယ္အပူခ်ိန္၊
• 98.8 F to 101F = သာမန္အဖ်ား၊
• 101 F to 103 F = အလတ္စား အဖ်ား၊
• 104 F and above = အျပင္းဖ်ား။
 
ဖ်ားရင္ တက္တတ္တဲ့ကေလးကို ကိုယ္အပူခ်ိန္က်ဘို႔ကအေရးၾကီးတယ္။ အဝတ္အစား အပိုေတြ ဖယ္ျပစ္ပါ။ ခ်မ္းမေနရင္ ေစာင္မၿခံဳရ။ ေအးေသာေနရာထားပါ။ ေရေအး-ေရခဲ တင္ေပးပါ။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားတိုက္ပါ။ အဖ်ားက်ေဆး ပါရာစီတေမာအရည္ကို ကေလးအသက္အရတိုက္ပါ။ ဆရာဝန္အရင္ကညႊန္ထားတဲ့ အတက္သက္သာေဆး ေဆာင္ထားပါ။ လိုအပ္လာရင္တိုက္ပါ။ ျပဳစုသူက စိတ္တည္ျငိမ္ပါ။ စိုးရိမ္စရာ မရွိပါ။ ကေလး အသက္ရွဴလမ္းမွာ ဆို႔ပိတ္မေနပါေစနဲ႔။ လဲက်-လိမ့္က်သြားမွာကို သတိထားပါ။ ေျခလက္ေတြ ေကြးေကာက္တာကို ခ်ိဳးဖဲ့တာမလုပ္ပါနဲ႔။ ပါးစပ္ကေနေလမႈတ္သြင္းေပးဖို႔မလိုပါ။ တက္တာက အခ်ိန္တိုေလးသာ ၾကာတယ္။ တခါတက္တခါ ဦးေႏွာက္ကို အနည္းနဲ႔အမ်ား ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။
 
ပါရာစီတေမာအရည္ ၂ဝ၁၁ ႏိုဝဘၤာ လမ္းညႊန္ခ်က္အသစ္
(က) Infant paracetamol suspension (120 mg/5 mL) ပါရာစီတေမာကေလးေဆးရည္
၂-၃ လအရြယ္၊ လေစ့ေမြးထားတဲ့ကေလး၊ ၄ ေကဂ်ီေက်ာ္ကေလး၊ ကာကြယ္ေဆးထိုးလိ႔ ကိုယ္ပူတာ နဲ႔ ကိုယ္ပူတာ၊ နာတာေတြအတြက္ 2⋅5 mL တၾကိမ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ၄-၆ နာရီျခားျပီး ေနာက္တၾကိမ္။
• ၂ လေအာက္ကေလး မေပးရ၊ ကိုယ္ပူရင္ ေရေအးဝတ္သာတိုက္ပါ။
• တေန႔မွာ ၂ ခါထက္ပိုမေပးရ၊
• တခါနဲ႔တခါ ၄ နာရီထက္ မနီးရ၊
• ၃-၆ လအရြယ္၊ ကိုယ္ပူတာ၊ နာတာေတြအတြက္ 2⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၆-၂၄ လ အရြယ္၊ 5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၂-၄ ႏွစ္ အရြယ္၊ 7⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၄-၆ ႏွစ္အရြယ္၊ 10 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• တေန႔ ၄ ၾကိမ္ထက္ မပိုေစရ၊
• တၾကိမ္နဲ႔ တၾကိမ္ ၄ နာရီထက္ မနီးေစရ၊
• ဆရာဝန္ကမညႊန္ဘဲ ၃ ရက္ထက္ပိုမေပးရ၊
 
(ခ) Paracetamol six plus suspension (250 mg/5 mL) အသက္ ၆ ႏွစ္အထက္ကေလးေတြအတြက္ ပါရာစီတေမာ ေဆးရည္
• ၆-၈ ႏွစ္ကေလး၊ 5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၈-၁ဝ-ႏွစ္ကေလး၊ 7⋅5 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၁ဝ-၁၂ ႏွစ္ကေလး၊ 10 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• ၁၂-၁၆ ႏွစ္ကေလး၊ 10–15 mL တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊
• တေန႔ ၄ ၾကိမ္ထက္ မပိုေစရ၊
• တၾကိမ္နဲ႔ တၾကိမ္ ၄ နာရီထက္ မနီးေစရ၊
• ဆရာဝန္ကမညႊန္ဘဲ ၃ ရက္ထက္ပိုမေပးရ၊
• ၆ ႏွစ္ေအာက္ကေလး မေပးရ၊
 
Azithromycin အဇစ္သရိုမိုင္စင္ ပဋိဇီဝေဆးကို နားအလည္ပိုင္းေရာင္ျခင္း၊ အာသီးေရာင္ျခင္း၊ အာေခါင္ေရာင္ျခင္း၊ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ ႏူမိုးနီးယား၊ ဆိုင္းႏူဆိုက္တစ္၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ဆီးျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ သားအိမ္ဝေရာင္ျခင္း၊ ခရီးသြား-ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါေတြအတြက္ ေပးႏိုင္တယ္။ အစာမစားမီ ၁ နာရီ၊ စားၿပီး ၂ နာရီ ေပးပါ၊
 
ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး = ပ်ိဳ႕-အန္၊ အေရျပားနီ၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ မူး၊ ေလတက္။
 
Azithromycin အဇစ္သရိုမိုင္စင္ ကေလးေတြအတြက္ ေဆးရည္မွာ 100mg/5mL နဲ႔ 200mg/5mL လာတယ္။
10 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 2.5 ml
12 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 3 ml
14 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 3.5 ml
16 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 4 ml
17 – 25 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 5 ml
26 – 35 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 7.5 ml
36 – 45 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 10 ml
> 45 kg အေလးခ်ိန္ = တေန႔ 12.5 ml
၆ လကေန ၂ ႏွစ္ကေလး = 10 mg/kg (maximum: 500 mg/dose) တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၃ ရက္။
 
ကေလးေတြကို မျဖစ္မေနထိုးရမယ့္ကာကြယ္ေဆးေတြ စနစ္တက်ထိုးရမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မတက္ရင္ ကေလးတီဘီကို သံသယရွိရတယ္။ ေဆးစစ္ျပီး ေဆးစနစ္တက်ေသာက္ရင္ (၆) လဆိုေပ်ာက္တယ္။ ဖ်ားရင္ အစာမေကြ်းရဆိုတာ မဟုတ္ပါ။ အစာနဲ႔မသင့္တဲ့ေရာဂါေတြက သပ္သပ္ရွိတယ္။ အဖ်ားမဟုတ္ပါ။ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနသူ ေရာဂါကိုခုခံတိုက္ဖ်က္ႏိုင္ေအာင္ အားလိုတယ္။ အနာျဖစ္တဲ့သူေတြ၊ အရိုးက်ိဳးတဲ့သူေတြက ပရိုတင္းဓါတ္လိုတယ္။ ကင္ဆာလိုေရာဂါေတြက အသီးအရြက္ေတြလိုတယ္။
 
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s