Valvular Heart Diseases ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါမ်ား

Valvular Heart Diseases ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါမ်ား

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၅ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၉
 
၁။ Hi ဆရာ။ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ က်ယ္ရင္ ဘာျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲရွင့္
 
ေမးနည္းစည္းကမ္း ပို႔လိုက္ပါတယ္။
 
ဆရာရွင့္ ဗဟုသုတအေနနဲ႔ သိခ်င္လို႔ပါရွင့္ အခ်ိန္ရွိလ်င္ ေျဖေပးေစခ်င္ပါတယ္။ လူနာက ကၽြန္မ ဖခင္ပါရွင့္ အသက္က 65 ပါ။ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ က်ယ္တယ္ေျပာပါတယ္။ သူက ေသြးတိုးနဲ႔ဆီးခ်ိဳလဲ ရွိပါတယ္။ ဘာေတြ ေဆာင္ေရွာင္ရမလဲ သိခ်င္ပါတယ္။
 
၂။ ဆရာခင္မ်ာ က်ေနာ့္မွာ ႏွလုံးအစို႔ရွင္က်ယ္တဲ့ေရာဂါရွိပါတယ္။ က်ေနာ္ကအခု ႕႕႕႕႕ မွာေနပါတယ္။ ေဆးစစ္ရပါတယ္ ဆရာ။ အဲဒီအခါတိုင္းမွာ ဆရာဝန္ေတြက က်ေနာ့္ႏွလုံးခုန္တာနားေထာင္တဲ့အခါတိုင္း အသံတမ်ိဳး ၾကားတယ္ဆိုၿပီး အၿမဲျပႆနာရွာပါတယ္ဆရာ။ တကယ္ကေတာ့ က်ေနာ့္မွာအဲေရာဂါရွိမွန္းလဲသိပါတယ္ဆရာ။ က်ေနာ္လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ကျပဖူးပါတယ္ ျမန္မာျပည္မွာလဲျပပါတယ္ဆရာ။ ဒါေပမယ့္တစုံတရာ ေဆးကုသမူမခံယူျဖစ္ခဲ့ပါဘူးဆရာ။ ႕႕႕႕ မွာဆိုရင္လဲ ေစ်းအရမ္းႀကီးလို႔မကုႏိုင္ပါဘူးဆရာ အဲဒါေၾကာင့္ တျခားေဆးစားလို႔ ရမလား တျခားဘာလုပ္ႏိုင္မလဲ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။
 
အဆို႔ရွင္လို႔ ေရးရတယ္။
 
၃။ ဆရာရွင့္ ေလးစားစြာႏွင့္သိခ်င္တာေလးေမးပါရေစရွင္။ သမီးကအသက္ ၃၇ ႏွစ္ပါ။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပေတာ့ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ ဟေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္ရွင္။ အဲ့အေၾကာင္းသိခ်င္လို႔ ဆရာရဲ႕ fb မွာတင္တာေရာ Google မွာ ပါရွာၾကည့္တာ မေတြ႔လို႔ပါရွင္။ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ဟတဲ့အေၾကာင္းေလး ရွင္းျပေစခ်င္ပါတယ္ရွင္။
 
၄။ ဆရာမဂၤလာပါ။ မေန႔ကသမီးရဲ႕ အသိတေယာက္က ဖုန္းဆက္ေမးပါတယ္ရွင့္။ သူမွာျပီးခဲ့နွစ္ ၆ လပိုင္း ေလာက္ကတည္းက နွလုံးအဆို႔ပြန္က်ဥ္းတဲ့ေရာဂါ ခံစားေနရပါတယ္တဲ့။ သူအသက္ ၂၇ နွစ္ပါရွင့္။ ေကာင္ေလးပါ။ ေတာင္သူလုပ္ငန္းလုပ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္နွင့္ျပေတာ့ ခြဲရမယ္ or နွလုံးအဆို႔ပြန္္ ခ်ဲ့ရမယ္လို႔ေျပာပါတယ္တဲ့။ စီးပြားေရး သိပ္အဆင္မေျပလို႔ ေသာက္ေဆး ၃ လစာယူလာၿပီး ျပန္လာပါတယ္။ ယခု ေဆးျပတ္ေနတာ ၄ လ ေလာက္ ရိွပါျပီတဲ့။ ဘာေဆးေသာက္ေနရတယ္ဆိုတာ သမီးမသိပါဘူးဆရာ။ ႐ြာကလူေတြဆိုေတာ့ ေသာက္ေဆး အမည္ေတြကိုလည္း မသိပါရွင္။ လက္ရိွေရာဂါအေျခေနရေတာ့ ေမာၿပီး ေျခဆစ္လက္ဆစ္ ကိုက္တာကလြဲၿပီး မရိွပါဘူးတဲ့။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ေလးဘက္နာေရာဂါေရာရိွပါတယ္တဲ့။ အသက္ ၂၆ နွစ္ ေလာက္တုန္းကလည္း ညာဘက္တျခမ္း ေလျဖတ္သလိုျဖစ္ခဲ့ဖူးလို႔ ႐ြာကအရပ္ဆရာ ရမ္းကုနဲ႔လည္း ေဆး ၃ လ ေလာက္ထိုးခဲ့ဖူးပါတယ္တဲ့။ ဘာေဆးဆိုတာ သမီးလည္းမသိပါဘူးဆရာ။ သူကလက္ရိွမွာေတာ့ခြဲခ်င္ေနပါတယ္ဆရာ။ သမီးသိခ်င္တာက နွလုံးအဆို႔ပြန္ က်ဥ္းတာနွင့္ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ သူငယ္ခ်င္းေရာဂါနွင့္ ပတ္သက္ျပီးေတာ့လည္း ဆရာရဲ႕အျမင္ကို သိပါရေစဆရာ။ သမီးက သားဖြားဆရာမတေယာက္ပါ။
 
နွလုံးအဆို႔ပြန္မဟုတ္။ နွလုံးအဆို႔ရွင္ျဖစ္တယ္။
 
၅။ ဆရာ႐ွင့္ ႏွလံုးအဆို႔႐ွင္မေကာင္းတဲ့သူက သက္တမ္းေစ့ ေနႏိုင္ပါသလား။ ေနႏိုင္ေအာင္ဘယ္လို ကုသရပါသလဲ။ ေက်းဇူးျပဳ၍ ေျဖေပးေစခ်င္ပါတယ္႐ွင့္။
 
က်ား-မ-အသက္ မသိပါ။ ေရာဂါရွိရင္ ကုသသင့္တယ္။ ကုေန မေန မသိပါ။
 
က်ားပါ။ အသက္က ၃၈ ႏွစ္ပါ။ ကုသေနပါတယ္။
 
ေနာက္ဆံုးေမးခြန္းမွာ ေမးတဲ့အမည္က အမ်ိဳးသမီး၊ ျဖစ္တဲ့သူက အမ်ိဳးသား။ အဲလိုေမးတာေတြလာတိုင္း ျပန္ျပန္ ေမးရတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ကေန တျခားေယာက္်ားေလး သမီးရည္းစာလည္း မဟုတ္၊ တခါတေလ သူမ်ား ေယာက္်ားေရာဂါ ေမးတာမ်ိဳးဆိုရင္ အေတာ္အဆင္မေျပျဖစ္တာ ၄-၅-၆ ခါရွိျပီ။ မင္းသမီးအမည္နဲ႔ အေကာင့္ကေန ေမးတယ္။ က်ား-မ ေျပာပါဆိုေတာ့ က်ားတဲ့။ က်ား-မ မသိရတာနဲ႔ေတာ့ အေတာ္ဂြက်ေနျပီ။ ဆရာဝန္ကိုေတာ့ ပြင္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာၾကေစခ်င္ပါတယ္။ ေမးတဲ့သူ အိုင္ဒီကို ပို႔စ္မွာမသံုးပါ။
 
Valvular heart disease ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါဆိုတာ ေမြးကတည္းလဲပါလာႏိုင္သလို ေနာက္မွလဲပ်က္စီးႏိုင္တယ္။ (၁) Rheumatic fever (ရူမက္တစ္) ေလးဘက္နာ၊ (၂) Infectious endocarditis ႏွလံုးအတြင္းသားေရာင္ျခင္း၊ (၃) Connective tissue disorders တြယ္ဆက္ (တစ္ရွဴး) ေရာဂါ၊ (၄) ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ကင္ဆာဓါတ္ကင္တာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
 
ႏွလံုးအဆို႔ရွင္မေကာင္းတာမွာ
(၁) Valvular stenosis = အဆို႔ရွင္က်ဥ္းျခင္း။ အဆို႔ရွင္ (၄) ခုလံုးမွာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ့္မွာဘယ္ဟာလည္းသိပါ။ tricuspid stenosis, pulmonic stenosis, mitral stenosis or aortic stenosis ေလးခုရွိတယ္။
 
(၂) Valvular insufficiency = အဆို႔ရွင္မလံုတာ။ tricuspid regurgitation, pulmonary regurgitation, mitral regurgitation or aortic regurgitation လည္းရွိတယ္။
 
ခံစားရမွာေတြက အားယုတ္၊ အသက္ရွဴမဝ၊ ႏွလံုးကို နားေထာင္ရင္ အသံမူမမွန္၊ ေျခေထာက္ေရာင္၊ ရင္ပတ္နာ၊ သတိလစ္တာေတြ ခံစားရမယ္။
 
ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါမ်ားကုသျခင္း
(က) ေဆးေပးျခင္း၊ Vasodilators ေသြးေၾကာက်ယ္ေဆး၊ ကိုလက္စေထာက်ေဆး၊ Diuretics ဆီးေဆးနဲ႔ Blood-thinning medications ေသြးမခဲေဆးေတြေပးမယ္။
(ခ) Balloon valvuloplasty ေလဘူေဘာင္းထည့္ခြဲစိတ္နည္း၊
(ဂ) Valve repair or replacement ခြဲစိတ္ျပဳျပင္နည္း၊
 
လူေနမႈပံုစံေျပာင္းျခင္း (ကိုယ္နဲ႔ဆိုင္တာကိုသာလုပ္ပါ)
(က) ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။
(ခ) ေသြးတိုးကို ထိန္းေနပါ၊
(ဂ) (ကိုလက္စေထာ) ခ်ပါ၊ LDL level ကို 130 mg/dL (3.4 mmol/L) ထက္နည္းပါေစ၊ တျခား သတိထားစရာပါရွိေနသူဆိုရင္ LDL ကို 100 mg/dL (2.6 mmol/L) ေအာက္အထိခ်ပါ။ စိုးရိမ္စရာအထိ ျဖစ္ေနသူဆိုရင္ 70 mg/dL (1.8 mmol/L) အထိနည္းပါေစ။
(ဃ) ဆီးခ်ိဳထိန္းေနပါ။
(င) အသက္ၾကီးသူေတြက ျငိမ္မေနပါနဲ႔၊ လႈတ္ရွားေပးပါ။ ငယ္ရြယ္သူေတြက အတိုင္းအတာအရသာလုပ္ပါ။
(စ) က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့အစားအေသာက္ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ပါ။
(ဆ) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းေနပါ။
(ဇ) စိတ္ဖိအား ေလွ်ာ့နည္းသံုးပါ။
(စ်) သန္႔ရွင္းေရး ပိုဂရုစိုက္ေပးပါ။
(ည) တုပ္ေကြးရာသီမွာ ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။
(စ) စိတ္ကိုတင္းပါ။ အျပဳသေဘာေဆာင္ပါ။ ကံတရားကိုလည္းအားကိုးပါ။
 
Dr. တင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s