HCG ကိုယ္ဝန္ ရွိမရွိစစ္တဲ့ ေဟာ္မုန္း

hcg ကိုယ္ဝန္ ရွိမရွိစစ္တဲ

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၂၀ ဇန္နဝါရီ ၂၀၁၉
 
(ကန္ေတာ့ပါ)
 
၁။ ဆရာ မိန္းကေလးပါ အသက္က ၂၈ နွစ္ပါ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်တာပါ ကိုယ္ဝန္ ၂ လရွိပါျပီဆရာ ခုထိေတာ့ ေသြးနည္းနည္း ဆင္းတုန္းပါပဲဆရာ ဆီးစစ္တဲ့ဟာနဲ႔စစ္ေတာ့ တေႀကာင္းပဲေပၚပါတယ္ ေတာ္ေတာ္ႀကာႀကည့္လိုက္ရင္ နွစ္ေႀကာင္း ျဖစ္ေနပါတယ္ တေႀကာင္းကေရးေရးေလးပါ အဲဒါကိုဝန္ မပ်က္တာလားဆရာ။ (တစ္ ၂ လံုးေတာ့ ျပင္ပါတယ္။ ေဆာရီး။)
 
ကိုယ္ဝန္ ရွိသူ + ပ်က္သူ + ဖ်က္သူ ဆီးစစ္ရင္ + ျပမယ္။ ေဟာ္မုန္း နည္းသြားမွသာ ပံုမွန္ျဖစ္မယ္။
 
၂။ ကိုယ္ဝန္ရွိ မရွိ ေသြးစစ္ထားတာပါဆရာ။ Beta HCG 1.08* mIU/ml လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ရွိတာလား၊ မရွိတာလား ဆရာ။
 
ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းတယ္ဆိုတာ ဆီးထဲမွာ Human Chorionic Gonadotropin (HCG/hCG) ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္း ရွိ-မရွိကို စစ္တာျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိလို႔ ျဖစ္လာတဲ့ အခ်င္းကေန HCG ေဟာ္မုန္းထုတ္ေပးေနတယ္။ beta hCG (βhCG) လို႔လဲ ေရးတယ္။
 
ေသြးကို စစ္တာလဲ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕စစ္နည္းက ေဟာ္မုန္း ရွိ-မရွိကိုသာ စစ္ျပီး တခ်ိဳ႕စစ္နည္းေတြက အတိအက် ေသြးထဲမွာ (hCG) ဘယ္ေလာက္ ရွိေနတယ္အထိ စစ္ရတယ္။ အထဲကကေလးမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ပါ-မပါကို သိႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာတခ်ိဳ႕ ကေနလဲ မ်ားေစတယ္။ ဥပမာ Germ cell tumors မ်ိဳး။ ေယာက္်ားေတြမွာ က်ား-အေစ့ ကင္ဆာ ျဖစ္ေနရင္ ေတြ႔မယ္။ စပ်စ္သီးကိုုယ္ဝန္ဆိုလဲ အေပါင္းျပမယ္။ Choriocarcinoma ေခၚတဲ့ ကင္ဆာ ရွိေနရင္လဲ ေတြ႔မယ္။
 
မ-မ်ိဳးဥ နဲ႔ က်ား-သုက္ပိုးေတြ ထိေတြ႔-ေပါင္းစပ္ျပီးေနာက္ မ်ိဳးစပ္ျပီးသားမ်ိဳးဥဟာ ၉ ရက္အၾကာမွာ သားအိမ္ျပြန္ ကေနတဆင့္ သားအိမ္ထဲဝင္လာျပီး သားအိမ္အတြင္းနံရံကို တြယ္ကပ္တယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ အခ်င္းဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။ အခ်င္းကေန hCG ကို ထုတ္ေပးေတာ့မယ္။ ေသြးထဲမွာ ပါေနေတာ့မယ္။ ဆီးထဲမွာလဲ ပါေနေတာ့မယ္။ မ်ိဳးဥက သားအိမ္ အတြင္းနံရံကို လာတြယ္အျပီး ၆ ရက္ၾကာရင္ စစ္ေတာ့ေတြ႔မယ္။
 
ကိုယ္ဝန္ ၈၅% မွာ HCG levels က ၄၈-၇၂ နာရီတိုင္း ၂ ဆတိုးလာတယ္။ ၆-၁၁ ပါတ္မွာ အမ်ားဆံုး။ ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပါတ္ ကေန ၁၆ ပါတ္အထိ ေဟာ္မုန္းက တက္တက္လာတယ္။ တေျဖးေျဖးက်လာတယ္။ ေမြးျပီးမၾကာခင္ စမ္းလို႔ မေတြ႔ႏိုင္ေတာ့ဘူး။
 
ကေလးရဲ႕ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိ သိခ်င္ရင္ ၁၅-၂ဝ ပါတ္မွာ အမ်ားဆံုး စစ္တယ္။ (၁) Triple screen ၃ မ်ိဳးစစ္နည္းမွာ Alpha-fetoprotein (AFP), Human chorionic gonadotropin (hCG) နဲ႔ Unconjugated estriol (uE3) ေတြကို စစ္တယ္။ (၂) Quad screen ၄ မ်ိဳးစစ္နည္းမွာ Hormone inhibin A ကိုပါစစ္တယ္။ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ အသက္နဲ႔ တျခား အခ်က္ေတြကိုပါ ၾကည့္ျပီး ကေလးမွာခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိေနတာကို ဆံုးျဖတ္ရတယ္။
 
ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လမွာ Ultrasound ရိုက္ျပီး Nuchal translucency ကေလးရဲ႕ ဂုတ္ပိုးက အေရျပားအထူကို တိုင္းတာရယ္ Pregnancy-associated plasma protein A စစ္တာရယ္ hCG အနည္း-အမ်ားရယ္ ေပါင္းျပီး ကေလးမွာ Down syndrome (ေဒါင္းန္-ဆင္ဒရုမ္း) ေရာဂါရွိေနတာကို သိတယ္။
 
စစ္တဲ့အခါ သတိထားရမွာေတြ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သြားတာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ျပီးရင္ ၄ ပါတ္အထိ အေပါင္းျပေနမယ္။ ကေလးမရႏိုင္ေသးတာကို ကုသဘို႔ရာ hCG ထိုးေပးထားရင္ မ်ားေနမယ္။ ဆီးထဲမွာ ေသြးပါေနရင္၊ ဆပ္ျပာပါေနရင္ အမွန္မရႏိုင္ဘူး။ Diuretics, Promethazine, Heparin, Ambien, Prochlorperazine, Promethazine ေဆးေတြကေန အေျဖမွားေစႏိုင္တယ္။
 
– မ-မ်ိဳးဥနဲ႔ က်ား-သုက္ပိုး ေပါင္းစပ္အျပီး ေသြးကိုစစ္ရင္ အေစာဆံုး ၁၁ ရက္ နဲ႔ ဆီးကိုစစ္ရင္ အေစာဆံုး ၁၂-၁၄ ရက္မွာ သိႏိုင္တယ္။
– ကိုယ္ဝန္ႏုခ်ိန္ ၅-၆ ပါတ္မွာ hCG numbers အေရအတြက္ထက္ Ultrasound က ပိုမွန္တယ္။
– ေသြးထဲမွာ 5mIU/ml ထက္နည္းရင္ ကိုယ္ဝန္မဟုတ္ႏိုင္ဘူး။ 25mIU/ml မ်ားမွသာ ကိုယ္ဝန္။
– 1,000 – 2,000mIU/ml ရွိလာမွသာ Transvaginal ultrasound ေမြးလမ္းေၾကာင္း (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္ရင္ အထဲက Gestational sac သေႏၶအိတ္ကို ျမင္ရမယ္။
– တၾကိမ္တည္းစစ္တာကို ပိုေသျခာခ်င္ရင္ ေနာက္ ၂-၃ ရက္မွာ တခါထပ္စစ္ရမယ္။
 
ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ျပီးေနာက္မွာနဲ႔ စပ်စ္သီးကိုယ္ဝန္ မဟုတ္တာသိဘို႔လဲ ေသြးဆက္စစ္ေနရတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျပီးေနာက္ ဒီေဟာ္မုန္းဟာ ၄-၆ ပါတ္အထိ ရွိေနႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္နည္း-ဖ်က္နည္းေတြအရ မတူတာျဖစ္တယ္။ ပ်က္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေဟာ္မုန္းက ဘယ္ေလာက္အထိ မ်ားေနခဲ့သလဲ အေပၚလဲ မူတည္တယ္။
 
hCG ဟာ ၂-၃ ရက္တိုင္းမွာ ၆ဝ% အနည္းဆံုး တိုးလာတယ္။ ၄၈-၇၂ နာရီမွာ ၂ ဆျဖစ္လာမယ္။
• ၃ ပါတ္ = 5 – 50 mIU/ml
• ၄ ပါတ္ = 5 – 426 mIU/ml
• ၅ ပါတ္ = 18 – 7,340 mIU/ml
• ၆ ပါတ္ = 1,080 – 56,500 mIU/ml
• ၇-၈ ပါတ္ = 7,650 – 229,000 mIU/ml
• ၉-၁၂ ပါတ္ = 25,700 – 288,000 mIU/ml
• ၁၃-၁၆ ပါတ္ = 13,300 – 254,000 mIU/ml
• ၁၇-၂၄ ပါတ္ = 4,060 – 165,400 mIU/ml
• ၂၅-၄ဝ ပါတ္ = 3,640 – 117,000 mIU/ml
 
ရွိသင့္တာထက္မ်ားေနရင္ –
Adrenal cancer အဒရီနယ္ကင္ဆာ၊ Ovarian cancer မ်ိဳးဥအိမ္ကင္ဆာ၊ Congenital adrenal hyperplasia ေမြးရာပါ အဒရီနယ္ေရာဂါ။ အမႊာကိုယ္ဝန္၊ စပ်စ္သီးကိုယ္ဝန္၊ ေဒါင္းန္ဆင္ဒရုမ္းေတြကို စဥ္းစားရမယ္။ ေနာက္ဆံုးရာသီလာရက္ တြက္မွားတာလဲ ခ်န္မထားသင့္ဘူး။ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္မရွိတဲ့ မိန္းမေတြမွာ မ်ားေနရင္ က်ားအစိ ဒါမွမဟုတ္ မ-မ်ိဳးဥက ကင္ဆာေတြကို စဥ္းစားရမယ္။ အစာအိမ္၊ သရက္ရြက္၊ အူမၾကီး အသဲ နဲ႔ အဆုပ္ ကင္ဆာေတြမွာလဲ မ်ားေနတယ္။
 
ရွိသင့္တာထက္ နည္းေနရင္ –
ရာသီထိန္ျခင္း၊ သားအိမ္ျပင္ပသေႏၶတည္ျခင္း၊ မ်ိဳးဥမထြက္ျခင္း၊ အထဲမွာ ကေလးေသျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း။
 
ကိုယ္ဝန္ပ်က္သြားရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ဝန္ကို တမင္ဖ်က္လိုက္ရင္ –
ဆီး (ေသြး) ထပ္စစ္တဲ့အခါ အေပါင္းျပေနပါမယ္။ ေသြးထဲမွာ ဒီေဟာ္မုန္းပမာဏက စမ္းေတြ႔ႏိုင္ေသးသ၍ အေပါင္းျပေနမယ္။ ဒီေမးခြန္းကို မၾကာမၾကာ ေမးၾကတယ္။ ဘယ္ေတာ့မွ အႏုတ္ျပမလဲဆိုတာ ရွိေနခဲ့တဲ့ အနည္းအမ်ားက အခ်ိန္အရ မတူၾကလို႔ ဘယ္ေတာ့မွာ အႏုတ္ျပမလဲ ဆိုတာက တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူပါ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာ-ဖ်က္တာက အထဲမွာ က်န္ေနမွာစိုးရိမ္ရင္ အာလ္ထြာေဆာင္း ရိုက္မွသာ သိပါမယ္။
 
လေစ့ျပီးေမြးတဲ့ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တေယာက္မွာ ဒီေဟာ္မုန္းက် ေမြးျပီးက်က်လာမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေမြးျပီးေနာက္ ၂ ပါတ္မွာ 50 mIU ထက္နည္းလာမယ္။ ၃-၄ ပါတ္ေနရင္ စမ္းမရေတာ့ပါ။ ၁၂ ပါတ္ (ကေလး ၃ လ) မွာ မရွိေတာ့ပါ။ ကိုယ္ဝန္က ၃ လ မျပည့္ခင္ပ်က္တာ-ဖ်က္တာဆိုရင္ ပိုျမန္မယ္။ ေသြးစစ္ရင္ ၄၈ နာရီမွာ တဝက္သာရွိေတာ့မယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၈-၁ဝ ပါတ္မွာ အျမင့္ဆံုး 150,000 mIU ရွိေနခဲ့တာမို႔ ကိုယ္ဝန္ ၃ လမွာပ်က္သူဆိုရင္ ပ်က္ျပီး ၂ ပါတ္မွာ 1,500 mIU အထိရွိႏိုင္တယ္။ အေပါင္းျပေနအံုးမယ္။ ရက္ေပါင္း ၆ဝ (၂ လ) အထိအေပါင္းျပေနပါမယ္။ 5mIU/mL ထက္နည္းမွသာ အႏုတ္ျပမယ္။ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ၄-၆ ပါတ္ေနမွသာ အႏုတ္ျပပါမယ္။
 
တကယ္လို႔ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သူကို ေသြးစစ္ၾကည့္တဲ့အခါ ဒီေဟာ္မုန္းက က်လာရမွာ က်မလာဘူးဆိုရင္ Choriocarcinoma ကင္ဆာကို သံသယရွိရမယ္။ အထူးသျဖင့္ စပ်စ္သီးကိုယ္ဝန္ျဖစ္ထားသူေတြရဲ႕ ၁ဝ% မွာ ဒီကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေစာစာစီးစီး ကင္ဆာေဆးေပးတာနဲ႔ ဒီကင္ဆာ ၈ဝ-၉ဝ% ေပ်ာက္ပါမယ္။
 
Dr. တင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s