Once a Day Meds တေန႔တၾကိမ္ေဆးမ်ား

Once a Day Meds တေန႔တၾကိမ္ေဆးမ်ား

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၂ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၈
 
စိတ္က်ေရာဂါေဆး၊ အလာဂ်ီေဆး၊ ရင္ပူေဆး စတာေတြကို တေန႔မွာ တၾကိမ္တည္းသာ ေသာက္ရတယ္။ လူေတြမွာ ရစ္သမ္ ေခၚ အပင္ ေခၚ ေန႔စဥ္ျဖစ္ေနတဲ့သေဘာဆိုတာ ရွိတယ္။ အိပ္ခ်ိန္၊ ေဟာ္မုန္းေတြ ထြက္တဲ့အခ်ိန္ စတာမ်ိဳးက သူ႔အခ်ိန္နဲ႔သူ ျဖစ္တယ္။ ေဆးေတြကို သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးေသာက္မွသာ ပိုျပီးထိေရာက္တယ္။
 
Depression meds စိတ္က်ေဆးကို မနက္မွာေသာက္ပါ။ SSRIs ေဆးေတြကို ေျပာတာျဖစ္တယ္။
 
Osteoporosis meds ေခၚ အရိုးအားနည္းေရာဂါေဆးကိုလည္း မနက္မွာေသာက္ပါ။ Boniva နဲ႔ Fosamax လို bisphosphonate ေဖါ့စ္ဖိတ္ ပါတဲ့ေဆးေတြကိုေျပာတာ။
 
Heartburn meds ေခၚ ရင္ပူသက္ေသာေစတဲ့ေဆးကို ညစာစားခ်ိန္မွာေသာက္ပါ။ အစာအိမ္က အက္စစ္ဓါတ္ကို ည ၁၀ နာရီကေန သန္ေကာင္ေက်ာ္၂ နာရီအတြင္း အမ်ားဆံုးထုတ္ေနတယ္။ Pepcid နဲ႔ Zantac ေဆးေတြကို ညေနစာမစားခင္ ၃၀ မိနစ္ၾကိဳတင္ေသာက္တာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။
 
Allergy meds ေခၚ အလာဂ်ီေဆးကို ဒင္နာစားခ်ိန္မွာေသာက္ပါ။ Claritin နဲ႔ Cetrizine ေဆးေတြကို တညတျပားလို႔ ေရးတင္ထားတယ္။ ေဆးေသာက္ျပီးေနာက္ ၈ နာဂီကေန ၁၂ နာရီမွာ ေဆးအစြမ္း အေကာင္းဆံုးျပတယ္။ အလာဂ်ီ သိပ္ဆိုးတဲ့သူေတြကေတာ့ antihistamines ေဆးကို တေန႔မွာ ၂ ၾကိမ္အထိေသာက္ႏိုင္တယ္။
 
Cholesterol meds ေခၚ ကိုလက္စေထာက်ေဆးကို အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာေသာက္ပါ။ ကိုလက္စေထာ လယ္ဗယ္ဟာ ညသန္ေကာင္ခ်ိန္မွာ အျမင့္ဆံုးျဖစ္တယ္။ မနက္ခင္းနဲ႔ မြန္းလြဲခ်ိန္မွာ က်ေနတယ္။
 
Blood pressure meds ေသြးတိုးက်ေဆးကိုလည္း အိပ္ရာဝင္မွာေသာက္ပါ။ ေသြးဖိအားဟာ ေန႔အခ်ိန္မွာျမင့္ေနတယ္။ အိပ္ေနခ်ိန္မွာ က်ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသြးတိုးရွိသူေတြမွာေတာ့ ညအခ်ိန္က်တာမ်ိဳး မရွိပါ။ ေဆးကို ညေသာက္ရင္ စထုပ္ ေခၚ ေလျဖတ္တာ၊ ဟဒ္အတက္ ေခၚ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္တာေတြကို ကာကြယ္ရာက်တယ္။ အထူးသျဖင့္ ACE inhibitors နဲ႔ ARBs အမ်ိဳးအစား ေသြးက်ေဆးေတြ။
 
Osteoarthritis meds ေခၚ အရိုးေရာဂါတမ်ိဳးအတြက္ ေရာဂါခံစားခ်ိန္မွာ ေသာက္ပါ။ NSAIDs ေခၚ naproxen နဲ႔ ibuprofen ေဆးေတြကို နာတာမခံစားရမီ ၆ နာရီတင္ၾကိဳေသာက္တာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။
 
တျခားေဆးေတြကို ဘယ္အခ်ိန္မွာေသာက္သင့္သလဲ
 
Rifampin ေခၚ တီဘီေဆးကို အစာမစာမီေသာက္ရမယ္။ မနက္ထ ဘာမွမစားခင္ ေဆးကို ေရတဖန္ခြန္နဲ႔ေသာက္ပါ။ အစာနဲ႔ ၁-၂ နာရီေဝးသင့္တယ္။
 
Pills ေခၚ ကိုယ္ဝန္တားေဆးကို ေန႔စဥ္ အခ်ိန္မွန္ေသာက္သင့္တယ္။ အတိအက်မဟုတ္ေတာင္ တရက္နဲ႔တရက္ ၁-၃ နာရီထက္ မကြာျခားသင့္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးတိုင္းကို မနက္ေသာက္တာပိုသင့္မွန္တယ္။ တကယ္လို႔ ညေသာက္ရမွာကို ေမ့သြာရင္ တရက္ပ်က္မယ္။ တားေဆးဆိုတာ အလြန္ဆံုး တရက္ထက္ပို မေမ့ရပါ။
 
Calcium ကယ္လ္စီယမ္ေဆး အစာစားျပီးေသာက္ပါ။
 
Iron သံဓါတ္အားေဆး အစာမရွိခိန္ေသာက္တာ အေကာင္းဆံုး။
 
Vitamin D ဗီတာမင္ ေအ၊ ဒီ၊ အီး၊ ေကေဆးေတြကို အဆီပါတဲ့အစားအစာနဲ႔အတူေသာက္ပါ။
 
B Complex ဗီတာမင္ဘီအုပ္စုေဆး မနက္တၾကိမ္ ညေနတၾကိမ္ေသာက္ပါ။
 
Vitamin C ဗီတာမင္စီေဆးကိုလည္း လိုတဲ့သူေတြ မနက္တၾကိမ္ ညေနတၾကိမ္ေသာက္ပါ။
 
Fish Oil ငါးၾကီးဆီေဆးကိုလည္း လိုတဲ့သူေတြ မနက္တၾကိမ္ ညေနတၾကိမ္ေသာက္ပါ။
 
Probiotics ပရိုဘိုင္ေအာတစ္ေဆးကို အစာမစာမီ မိနစ္ ၃၀ ၾကိဳတင္ေသာက္ပါ။
 
ေဆးပညာစာေတြမွာ သတ္ပံုအပိုေတြမပါလို႔ ေရာဂါကို ျမန္ျမန္သက္သာေစတာကိုပါ သတိျပဳပါေလ။ Smile! အလာဂ်ီရလို႔ ယားေနသူကို တစ္ေတြနဲ႔ေရး ေဆးေပးရင္ ယားခ်ိန္ပိုေစတယ္။ No Smile!
 
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s