HIV infection stages အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေရာဂါအဆင့္မ်ား

HIV infection stages အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေရာဂါအဆင့္မ်ား

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၁၉ ၾသဂုတ္ ၂၀၁၈
 
ကၽြန္မအသိေကာင္မေလးက အသက္ ၂၄ ပါ။ ဆရာရယ္ သူအိမ္ေထာင္စက်ေတာ့ သူ႔အမ်ိဳးသားမွာ AIDS ေရာဂါ ပါလာတယ္ဆရာ။ ဒါကို သူလည္းမသိဘူး။ သူ႔အမ်ိဳးသားကေတာ့ သူ႔ေရာဂါရွိတာကို သိေပမဲ့ေပးမသိခဲ့ဘူး။ အတူတူလည္း အိပ္ၾကစားၾကေသာက္ၾကေပါ့။ တေန႔သူ႔ေယာက္်ား ေနမေကာင္းဘူး အလုပ္မသြားႏိုင္ဘူးဆိုၿပီး ေဆးခန္းကိုသြားျပေတာ့ ေသြးစစ္ေတာ့မွ ဆရာမေတြဆီကေန ကၽြန္မတို႔လည္းသိရတာပါ။ ေကာင္မေလးကိုေတာ့ ကၽြန္မတို႔ေပးမသိခဲ့မိဘူး။ သူအရမ္းခံစားၿပီး ဝမ္းနည္းသြားမွာစိုးလို႔။ သူ႔ကိုလည္း ေဆးစစ္ေပးခဲ့တယ္။ ၂ ခါေတာင္ေသြးစစ္ၾကည့္တယ္။ ေရာဂါမရွိဘူးဆိုေတာ့ သူ႔အမ်ိဳးသားနဲ႔လမ္းခြဲဖို႔ပဲ တြန္းအားေပးခဲ့မိတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့လည္း သူ႔အမ်ိဳးသားအေျခအေန ေျပာျပၿပီး လမ္းခြဲလိုက္ၾကတယ္ဆရာ။ သူတို႔လဲ သေဘာတူလို႔ပါပဲ။ သူ႔အမ်ိဳးသားကေတာ့ ေဆးရံုတတ္ၿပီး ေဆးကုသမႈ ခံေနတုန္း ၁ လခြဲေလာက္ပဲရွိဦးမယ္ဆရာရယ္ ေကာင္မေလးက ေနာက္ေယာက္်ားယူျပန္တယ္ဆရာ။ ဒီေနာက္ေယာက္်ား ယူၿပီး ၂ လ အလြန္မွာ ေကာင္မေလးေနမေကာင္းစတာပဲဆရာ။ ေခါင္းေတြအရမ္းကိုက္တယ္၊ ဖ်ားတယ္၊ ႏွာေခါင္းကလည္း ေသြးလၽွံတယ္ဆရာ။ တစ္လကို ၃ ခါ ၄ ခါ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနတယ္။ အလုပ္ေတာင္ လျပည့္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ပိန္လည္းပိန္လာတယ္။ ပထမလူနဲ႔ ညားတုန္းက ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ အခုလူနဲ႔မွ သူ႔မွာက်န္းမာေရး ခ်ဴခ်ာေနတယ္။ အခုေပါင္းတဲ့လူကလည္း သန္သန္မာမာပဲဆရာ။ ဘာေရာဂါမွမရွိဘူး။ သိခ်င္တာကဆရာရယ္ ေကာင္မေလးမွာ AIDS မ်ားရွိလို႔လားဆိုတာပါ။ ေဆးစစ္ေပးတုန္းက ဘာမွမရွိဘူး ေျပာၿပီးေတာ့ အခု သူျဖစ္ေနတာက ဘာေရာဂါမ်ားျဖစ္ႏိုင္မလဲဆရာ။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး ေသာက္ရမလဲဆိုတာနဲ႔ တကယ္လို႔မ်ား AIDS ဆိုရင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေရွာင္ရမလဲဆိုတဲ့ ေရွာင္ရန္ေဆာင္ရန္ေတြကိုပါ ေျပာျပပါေနာ္ဆရာ။ ေလးစားစြာျဖင့္ ႕႕႕႕႕
 
HIV ကို သံသယျဖစ္စရာနဲ႔ေတြ႔ျပီး ၃ လ နဲ႔ ၆ လအတြင္းမွာ ေဆးစစ္ရတယ္။ ၆ လမွာ မေတြ႔ရင္ အရင္က သံသယ ျဖစ္စရာကေန မကူးစက္ပါ။ ေနာက္ထပ္ေတြ႔ျပန္ရင္ေတာ့ ထပ္စစ္ရမယ္။
 
HIV ကူးစက္ခံထားရသူဟာ ေဆးကုသမႈ မခံယူေနဘူးဆိုရင္ တခ်ိန္မွာ ခုခံအားေတြက်ဆင္းရာကေန AIDS အဆင့္ ေရာက္လာပါမယ္။ သတင္းေကာင္းလဲပါးပါရေစ။ ART ေဆးနဲ႔ ကာကြယ္ထားလို႔ရပါတယ္။ သူကေန HIV ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ပံုတူပြါးမ်ားလာမွာကို တားေပးပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာက ဆက္ျပီးသန္စြမ္းေနပါမယ္။ ဒါ့ျပင္ သူမ်ားကို ကူးစက္မွာကိုပါ တားႏိုင္ပါေသးတယ္။
 
(၁) HIV ကနဦးအဆင့္
ပိုးဝင္ခံရျပီး ၂-၄ ပါတ္မွာျဖစ္မယ္။ ဒါလဲလူတိုင္းမွာမျဖစ္ပါ။ ျဖစ္ရင္ တုပ္ေကြးလိုခံစားရမယ္။ ဆိုးလိုက္တဲ့တုပ္ေကြးလို႔ ညည္းတြားၾကမယ္။ ကိုယ္ပူမယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္။ အနီျပင္ေတြထြက္မယ္။ အဆစ္အသားေတြနာမယ္။ အားယုတ္မယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ အဲဒီကာလမွာ ဗိုင္းရပ္စေတြပြါးမ်ားလာေနမယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြက CD4 cells ဆဲလ္ေတြကိုသံုးျပီး မိတၲဴေတြပြါးမယ္။ အဲေတာ့ CD4 count က်ဆင္းလာမယ္။ တခ်ိန္မွာ ခုခံအားစနစ္က ျပန္ကုစားလို႔ တန္႔လာမယ္။ ျပီးရင္ျပန္တက္လာမယ္။ နဂိုေလာက္ေတာ့ မ်ားမလာႏိုင္ေတာ့ပါ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ART ေဆးေသာက္ရင္ ေကာင္းတယ္။ လိင္ဆက္ဆံဖက္ကုိကူးေစမယ္။ ေဆးထိုးအပ္မွ်သံုးသူေတြကိုလဲ ကူးစက္မယ္။
 
(၂) HIV ဒုတိယအဆင့္
ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကကိုယ္ထဲမွာ ပြါးမ်ားေနေပမဲ့ ေရာဂါလကဏာေတြ မေပၚေသးတဲ့အဆင့္ျဖစ္တယ္။ ခံစားရလဲနည္းနည္းပဲ။ ART ေဆးေသာက္ရင္ေတာ့ အၾကာၾကီးအသက္ရွင္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးမေသာက္ရင္ ၁ဝ ႏွစ္။ ကံေကာင္းရင္လဲ ဒိထက္ ၾကာၾကာေနႏိုင္မယ္။ သူမ်ားကို ကူးစက္ႏိုင္တာ သတိထားပါ။ ေဆးမေသာက္ရင္ Viral load ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ မ်ားလာမယ္။ CD4 count က်လာမယ္။
 
(၃) AIDS ေရာဂါရတဲ့အဆင့္
ခုခံအားမေကာင္းေတာ့ပါ။ ဘယ္ပိုးမဆိုကူးစက္တာခံရမယ္။ အခြင့္ေကာင္းယူ ကူးစက္ေရာဂါေတြလို႔ေခၚတယ္။ CD4 cells 200 cells/mm3 ထက္နည္းလာရင္ AIDS လို႔ေျပာႏိုင္ျပီ။ ေဆာရီး။ ေနေကာင္းေနသူေတြမွာ CD4 counts 500 နဲ႔ 1,600 cells/mm3 ၾကားမွာရွိရတယ္။ ဒီအေရအတြက္မနည္းလွေပမဲ့ ေရာဂါလကၡဏာခံစားလာရရင္လဲ AIDS ပဲျဖစ္တယ္။ ART ေဆးမကုဘူးဆိုရင္ေတာ့ AIDS ျဖစ္လာဘို႔ ၃ ႏွစ္ၾကာမယ္။ တကယ္လို႔ ဆိုးလွတဲ့ အခြင့္ေကာင္းယူ ကူးစက္ေရာဂါ ခံရမယ္ဆိုရင္ ၁ ႏွစ္သာအသက္ရွည္ႏိုင္တယ္။ ART ေဆး ေသာက္ေနျပီး viral load နည္းေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လူေကာင္းလိုေနႏိုင္ျပီး AIDS အထိမျဖစ္ပါ။
 
ဘယ္လိုအေျခအေနေတြကေန အဆိုး-အေကာင္းျဖစ္စသလည္း
မ်ိဳးဗီဇ၊ နဂိုက်န္းမာေရး၊ ပိုးရွိေနတာေစာစာသိသလား၊ ေဆးေသာက္ေနလား၊ စတာေတြအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ၊ HIV subtype အမ်ိဳးအစားခြဲမတူတာ၊ ပူးတြဲကူးစက္ေရာဂါရတာ၊ အစာအာဟာရနည္းတာ၊ စိတ္ဖိအားမ်ားတာေတြအေပၚမွာ မူတည္တယ္။
 
HIV ကေန AIDS ျဖစ္လာဘို႔အခ်က္အလက္ေတြ
ART ေဆးေသာက္ေနတာ၊ ေစာင့္ေရွာက္ေရးဌာနမွာေနတာ၊ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားတာကို တိတိက်က် လိုက္နာတာ၊ အစာအာဟာရ လံုေလာက္မွ်တတာ၊ ကိုယ့္က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္တာ။
 
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s