Occupational safety and health လုပ္ငန္းခြင္ က်န္းမာေရး

Occupational safety and health လုပ္ငန္းခြင္ က်န္းမာေရး

ေမာ္လျမိဳင္၊ ၃၁ ဇူလိုင္ ၂၀၁၈
 
ဆရာခင္ဗ်ာ လုပ္ငန္းခြင္က်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ေလာက္ လိုခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ လစဥ္ထုတ္ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခ်င္လို႔ပါ။ ေက်းဇူးပါခင္ဗ်ာ။
 
အင္ဒိုနီးရွားမွာ အလုပ္သြားလုပ္ေနသူတဦးက အဂၤလိပ္လိုေရးျပီး ေမးပါတယ္။ အလုပ္ခြင္ကထြက္တဲ့ အမံႈအမႊားေတြကို စိုးရိမ္လို႔တဲ့။
 
အရင္ကလည္း ေမးၾကပါတယ္။ ဆရာ မဂၤလာပါခင္ဗ်ား။ က်ေနာ္ အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရွိျပီး ႕႕႕႕႕ မွာ ေက်ာက္ျပားေတြကို ဂလိုက္ဒါတိုက္ေပး စားေပးရတဲ့အလုပ္ကို လုပ္ပါတယ္။ အလုပ္ခြင္မွာ mask အေကာင္းစား သံုးေပမယ့္လည္း ေက်ာက္အမႈန္ေတြကေတာ့ အနည္းနဲ အမ်ား ဝင္ပါတယ္။ ေက်ာက္အမႈန္ေတြဝင္တဲ့အတြက္ ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးမိ်ဳးေတြ ဘယ္လိုေရာဂါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါဦးခဗ်ာ။ မ်က္စိထဲကိုလည္း အမႈန္ဝင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၁ ပတ္ ၁ ခါေတာ့ မ်က္စဥ္းခတ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ အလုပ္နဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ ဓာတ္ပံုအခ်ိဳ႕ကိုလည္း ပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။
 
ေဆာရီး။ ဒီအလုပ္မွာ က်န္းမာေရးသတိထားစရာေတြရွိတယ္။ လုပ္ငန္းခြင္က်န္းမာေရးဌာနကေန လမ္းညႊန္ေတြ ထုတ္ေပးမွာပါ။ ဓါတ္ေတြမတူရင္ အေျပာရခက္တယ္။ အသက္ရွဴလမ္းကေနဝင္မွာမို႔ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္ကိုသာ လံုေအာင္ၾကိဳးစားပါ။ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးကလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လမ္းညႊန္မႈေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ လိုက္နာဘို႔စည္းကမ္း ဥပေဒေတြလည္းရွိရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေန ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ လုပ္ငန္းသံုး လမ္းညႊန္ေတြရွိရမယ္။ လိုက္နာရတယ္။
 
ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနေၾကာင့္ ကင္ဆာအားလံုးရဲ႕ ၁၉% ကိုျဖစ္ေစတယ္။ တႏွစ္မွာ ၁႕၃ သန္း ေသဆံုးေစတယ္။
ကင္ဆာျဖစ္ေစတဲ့ ဓါတ္ပစၥည္း + ေဖ်ာ္ထားတဲ့ဓါတ္ပစၥည္း နဲ႔ ထိေတြ႔မႈေတြ စုစုေပါင္း ၁ဝ၇ ရွိတယ္။ Asbestos မီးခံေက်ာက္၊ benzene (ဘင္ဇင္း)၊ arsenic (အာဆင္းနစ္)၊ cadmium (ကဒ္မီယမ္)၊ ethylene oxide (အက္သလင္းေအာက္ဆိုက္)၊ benzopyrene (ဘင္ဇိုပိုင္ရင္း)၊ silica (စီလီကာ)၊ Radon (ရက္ဒြန္)၊ ultraviolet radiation ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္၊ aluminum and coke အလူမီနီယမ္စက္ရံု၊ iron and steel founding သံနဲ႔ သံမဏိလုပ္ငန္းနဲ႔ rubber စက္ရံုေတြအပါအဝင္ျဖစ္တယ္။
 
Radon (ရက္ဒြန္) ေငြ႔ေၾကာင့္ ၂ဝဝ၄ တံုးက အဆုပ္ကင္ဆာ နဲ႔ေသဆံုးမႈထဲက ၃-၁၄% ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၄ တံုးက ပတ္ဝန္းက်င္ေၾကာင့္ ကင္ဆာနဲ႔ေသဆံုးသူ ၁၆၅ဝဝဝ ရွိခဲ့တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ျပင္ပေလမသန္႔လို႔ ၁ဝ၈ဝဝဝ ေယာက္၊ ခ်က္ျပဳတ္မႈ အပူေပးမႈကေနျဖစ္တဲ့ အစိုင္အခဲေငြ႔ေၾကာင့္ ၃၆ဝဝဝ ေယာက္နဲ႔ တဆင့္ခံ ေဆးလိပ္ေငြ႔ရွဴရလို႔ ၂၁ဝဝဝ ေယာက္ပါဝင္တယ္။ ေလထဲကေနရတဲ့ ကင္ဆာျဖစ္ေတဲ့ဓါေၾကာင့္ ၂ဝဝ၄ တံုးက လူေပါင္း ၁၁၁ဝဝဝ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ မီးခံေက်ာက္ေၾကာင့္ ၅၉ဝဝဝ ေယာက္နဲ႔ UV radiation ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ (၆၅ဝဝဝ + ၁၂ဝဝဝ) အေရျပား (မွည့္) ကင္ဆာျဖစ္တယ္။
 
Benzene ဘင္ဇင္းနဲ႔ ionizing radiation ေၾကာင့္ ၇၄ဝဝ ေယာက္ လူကီးမီးယားျဖစ္ျပီးေသရတယ္။
ဘဂၤလားဒက္ရွ္မွာ ၃၇ဝဝ ေယာက္ အာဆင္းနစ္အဆိပ္သင့္လို႔ေသဆံုးခဲ့တယ္။ ကာကြယ္ေရးေတြလုပ္ႏိုင္ရင္ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ တရုပ္ျပည္မွာ ၁၉၈၂-၁၉၉၂ အတြင္း ေတာရြာေတြမွာ မီးဖိုေတြ လုပ္ေပးခဲ့ႏိုင္လို႔ လူေပါင္း ၁၂၉ သန္းကိုကာကြယ္ရာက်တယ္။
 
ေနာက္တေယာက္က ကြ်န္ေတာ့္အလုပ္မွာ Cement ဘိလပ္ေျမေလာင္လုိ႔ လက္ေတြမွာ အနာျဖစ္တယ္ ေျပာတယ္။ ခဏခဏ ျပန္ျဖစ္တယ္တဲ့။ ေနရာတိုင္းေတာ့ မဟုတ္ဘူးတဲ့။ လက္အထိ မ်ားဆံုးေနရာက လက္ညိဳးနဲ႔ လက္ခလယ္ ပထမ အဆစ္ေလးေတြမွာ ဖုေသးေသးေလးေတြ ျဖစ္ျဖစ္ေနတာတဲ့။ ပင္နယ္ဆလင္ စားရင္ နဲနဲသက္သာျပီး ျပန္လုပ္ရင္ ျပန္ျဖစ္တယ္ ေျပာတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လို လုပ္ရမလဲ၊ ဘယ္လို ကာကြယ္ရမလဲ။
 
ေနာက္တေယာက္ကေတာ့ ဆရာရွင့္ သမီးတို႔စက္ရံုက Ready Mixed Concrete ေဖ်ာ္တဲ႔စက္ရံုျဖစ္္ပါတယ္။ စက္ရံုတြင္း concrete ေဖ်ာ္ရာတြင္ အသံုးျပဳရသည့္ cement အမႈန္မ်ားလႊင္႔ေနျပီး စက္ရံုအတြင္းရွိ ဝန္ထမ္းမ်ားမွာ ၄င္းအမႈန္မ်ားအား ရႈရိႈက္ေနရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ cement အမႈန္မ်ားရႈသြင္းမိလွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ cement မ်ားကိုင္တြယ္ၿပီး လက္မေဆးမိပဲ အစာစားမိ လွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း က်န္းမာေရးႏွင္႔ပါတ္သက္၍မည္သို႔ထိခိုက္ႏိုင္ၿပီး မည္သည့္ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ ေစႏိုင္သည္ကို သိခ်င္ပါသည္ဆရာ။ ထိုသို႔သိမွသာ ဝန္ထမ္းမ်ားအား က်န္းမာေရးႏွင့္ ပါတ္သက္ၿပီး ပိုမိုအသိေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး PPE (Personal Protective Equipment) ဝတ္ဆင္ရာမွာရန္အတြက္လည္း ပိုမိုထိထိေရာက္ေရာက္ေျပာႏိုင္မည္ျဖစ္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ သမီးတို႔အေနျဖင္႔လည္း ဝန္ထမ္းမ်ား၏ က်န္းမာေရးႏွင့္ပါတ္သက္ၿပီး care ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ခ်င္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ၄င္းဘိလပ္ေျမအမႈန္ကိုရႈရႈိက္ေနရသည္႔ ဝန္ထမ္းမ်ားအားလံုးအား က်န္းမာေရး ရႈေထာင္႔အေနျဖင့္ မည္သည္႔အသီးအႏွံ (သို႔) မည္သည့္ဟင္းလ်ာ ေကၽြးလွ်င္ သင့္ေတာ္မည္ အမႈန္ရႈရႈိက္မိေသာ္လည္း ခႏၶာကိုယ္အတြင္းေခ်ဖ်က္ႏုိင္သည္႔ အစာစာမ်ိဳးကို ဆရာေျဖၾကားေပးပါရွင္႔ ဆရာ၏ေျဖၾကားခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး သမီးတို႔ ဝန္္ထမ္းမ်ား၏ က်န္းမာေရးတိုးတက္ေအာင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္တယ္။ သမီးတို႔စက္ရံုက ဝန္ထမ္းအားလံုးကို ထမင္းေကၽြးပါတယ္ဆရာ။
 
Cement dust အဂၤေတရဲ႕ က်န္းမာေရးအႏၲရာယ္
၂၁ ရာစုထဲေရာက္ေပမဲ့ ကမာၻမွာ သန္းေပါင္းမ်ားလွတဲ့ လူေတြဟာ က်န္းမာေရး-အႏၲရာယ္ မ်ားတဲ့ ပါတ္ဝန္းက်င္မွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကရေသးတယ္။ Fume အခိုး၊ Gases ဓါတ္ေငြ႔၊ Dust အမႈံေတြေၾကာင့္ Occupational disease လုပ္ငန္းခြင္ ေရာဂါေတြ ရေနၾကရတယ္။
 
အဂၤေတ-အမံႈေတြကေန –
• Lung function impairment အဆုပ္ရဲ႕အလုပ္ေတြကို ထိခိုင္ေစတယ္။
• Chronic obstructive lung disease နာတာရွည္ အသက္ရွဴလမ္းပိတ္ေရာဂါ၊
• Restrictive lung disease အသက္ရွဴၾကပ္ေရာဂါ၊
• Pneumoconiosis (ႏူမိုေကာ့ကိုးဆစ္) ေရာဂါ၊
• Lungs အဆုပ္-ကင္ဆာ၊ Stomach အစာအိမ္-ကင္တဆာ၊ Colon အူမၾကီး-ကင္ဆာေတြလဲ ရလာႏိုင္တယ္။
• Systemic circulation ေသြးလွည့္လမ္းေၾကာင္းထဲ ဝင္လာႏိုင္ရင္ Heart ႏွလံုး၊ Liver အသဲ၊ Spleen ေဘလံုး၊ Bone အရိုး၊ Muscles ၾကြက္သား နဲ႔ Hairs ဆံပင္ေတြကို ထိခိုက္လာႏိုင္ေသးတယ္။
 
Spirometry နည္းနဲ႔ Radiology ဓါတ္မွန္သံုးျပီး ေလ့လာေနၾကတယ္။ တိတိက်က်ေတာ့ ထုတ္ျပန္တာ မရွိေသးပါ။ Work Safely with Concrete and Cement လုပ္ငန္းခြင္ သတိေပးခ်က္ေတြ ရွိတယ္။ Sand သဲ၊ Aggregate ေက်ာက္ နဲ႔ ေရ သံုးတာ မ်ားတယ္။ ထပ္ျဖည့္သံုးတဲ့ Alkaline compounds (Lime) ထံုးေက်ာက္ဟာ လူ႔အေရျပားကို Corrosive ေလာင္ေစတယ္။ Crystalline silica ကလဲ Abrasive ျပတ္ရွေစတယ္၊ အဆုပ္ကို ထိခိုက္တယ္။ Hromium ဆိုတာက (အလာဂ်ီ) ရေစတယ္။
 
မေကာင္းက်ိဳးသက္ေရာက္မႈဟာ အခ်ိန္ၾကာေလ ဆိုးေလျဖစ္တယ္။ အေရျပား သာမကဘဲ မ်က္စိထဲဝင္တာ၊ ေလထဲကေန ရွဴရတာေတြေၾကာင့္ပါ ျဖစ္ရတယ္။ အေရျပားထိတာကေန အပူေလာင္မယ္၊ အနီျပင္ေတ ျဖစ္မယ္၊ ေနမထိမခံသာ ျဖစ္မယ္။ ၾကာရင္ မတည့္သလို ျဖစ္လာမယ္။ မ်က္စိနဲ႔ထိရင္ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္မွျဖစ္ျဖစ္ ေနမထိ-မခံသာ ျဖစ္မယ္။ နာမယ္၊ နီရဲလာမယ္၊ ေလာင္မယ္။ ရွဴတာကေန ႏွာေခါင္းနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းမွာ ေနမထိ-မခံသာ ျဖစ္မယ္။ ၾကာရင္ အဆုပ္ေရာဂါတမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
 
ကာကြယ္နည္းေတြ
1. Alkali resistant gloves လက္အိတ္သံုးပါ။
2. Long sleeves and pants လက္ရွည္ေတြ ဝတ္ပါ။
3. Waterproof boots လည္ရွည္ (ဘု) ဖိနပ္သံုးပါ။
4. Safety glasses with side shields အတူးမ်က္မွန္ သံုးပါ။ Contact lenses မသံုးပါနဲ႔။
5. Employer-approved respiratory protection ရွဴရသူေတြက အကာအကြယ္သံုးပါ။
6. Wash your hands and face before eating, drinking, smoking or using the toilet at the end of the day အစာမစားခင္၊ မေသာက္ခင္၊ ေဆး-ေဆးလိပ္ မေသာက္ခင္၊ အိမ္သာသံုးစဥ္၊ အလုပ္ဆင္းခ်ိန္တိုင္းမွာ က်က်နန ေဆးေၾကာပါ။
7. Safe work practices and procedures လုပ္ငန္းခြင္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြအတိုင္း လိုက္နာပါ။ မလိုအပ္ရင္ ခပ္ေဝးေဝးမွာ ေနပါ။ လုပ္ငန္းခြင္ကလည္း ေလမ်ားမ်ားရတာ ျဖစ္ပါေစ။
8. အမံႈထြက္သက္သာေအာင္ Wet down and wet cut အစိုဓါတ္သံုးပါ။
9. အဂၤေတနဲ႔ ထိစရာလိုရင္ Dry board or waterproof kneepads ၾကားခံတခုခု သံုးပါ။
10. အဂၤေတအစို ထိမိရင္ ေရေဆးလိုက္ပါ။
 
က်န္းမာေရးဌာနေတြမွာ တာဝန္ထမ္းေနၾကသူေတြမွာလည္း လုပ္ငန္းခြင္က်န္းမာေရး သတိထားစရာေတြရွိတယ္။ အသက္ရွဴလမ္းကေန ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ သလိပ္ပိုးရွိသူဆီက အဆုပ္တီဘီ။ ေသြးကိုင္ရသူေတြက ေသြးကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါေတြ ကူးစက္ခံရႏိုင္တယ္။ HIV အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ၊ အသည္းေရာင္ ဘီ နဲ႔ စီေတြက ထိပ္ကျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ဘာသာျပန္ဆရာလုပ္ေနတဲ့ေက်ာင္းမွာ Blood Borne Pathogen Training ကို ဆရာတိုင္း အြန္လိုင္းကေန လုပ္ၾကရတယ္။
 
1. Animal bite wound care အေကာင္ကိုက္ဒဏ္ရာ https://doctortintswe.blogspot.com/2017/07/animal-bite-wound-care.html
2. Cancer risk factors ကင္ဆာ ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ https://doctortintswe.blogspot.com/2016/05/cancer-risk-factors.html
3. Computer Eye Strain ကြန္ျပဴတာနဲ႔ မ်က္စိ https://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/computer-eye-strain.html
4. Knee sprain ေဘာလံုးသမား ဒူးနားခိုက္မိ https://doctortintswe.blogspot.com/2017/08/knee-sprain.html
5. Laptop computer ကို ေပါင္ေပၚမွာ တင္ျပီးသံုးရင္ https://doctortintswe.blogspot.com/2017/09/laptop-computer.html
6. Long walking and health ခရီးရွည္လမ္းေလွ်ာက္သူေတြမွာ ခံစားရႏိုင္တဲ့ က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ား https://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/long-walking-and-health.html
7. Low Back Pain ခါးနာ သက္သာေစရန္ https://doctortintswe.blogspot.com/2017/08/low-back-pain.html
8. Poor posture and Health အေနအထိုင္နဲ႔ က်န္းမာေရး https://doctortintswe.blogspot.com/2016/11/poor-posture-and-health.html
9. Sitting Position ဆရာမနဲ႔ အေနအထိုင္ https://doctortintswe.blogspot.com/2017/06/sitting-position.html
10. Welding fume health hazards ဂေဟေဆာ္လုပ္ငန္းႏွင့္ က်န္းမာေရး https://doctortintswe.blogspot.com/2016/04/welding-fume-health-hazards.html
 
Dr. တင့္ေဆြ
(ဆရာၾကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ Mawlamyine Daily မွေဖာ္ျပပါသည္။)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s